Διατροφή & Πνευματική Υγεία PDF Εκτύπωση E-mail

Η ζωή δεν είναι μαύρη και άσπρη .Τα διανοητικά προβλήματα είναι συχνά συνδυασμός κοινωνικών και ψυχολογικών παραγόντων, μαζί με βιοχημικές ανισορροπίες, μερικώς γενετικής προέλευσης. Υπάρχουν κάποιες φυσικές καταστάσεις, που έχουν αντίκτυπο στην διανοητική υγεία. Αυτές περιλαμβάνουν προβλήματα του σακχάρου του αίματος, προβλήματα θυρεοειδούς, εξάντληση των επινεφριδίων, σύνδρομο χρόνιας κόπωσης και ιώσεις. Τα ηρεμιστικά και τα αντικαταθλιπτικά δεν θα πρέπει να δίνονται αν δεν έχουν αποκλειστεί αυτές οι περιπτώσεις. Υπάρχουν βέβαια και ψυχικά προβλήματα υγείας, που είναι κατά κύριο λόγο αποτέλεσμα ψυχολογικών προβλημάτων. Αυτά ανταποκρίνονται καλύτερα σε ψυχοθεραπεία ή συμβουλευτική θεραπεία, που έχουν φέρει καλά αποτελέσματα ειδικά σε περιπτώσεις κατάθλιψης και άγχους.

 

 

Θέλοντας να δώσουμε κάποια παραδείγματα προβλημάτων της αντίληψης και της διαδικασίας της σκέψης θα λέγαμε ότι μπορεί να είναι το να βλέπει ή να ακούει κανείς διάφορα πράγματα, να χάνει την αίσθηση του σώματός του, να νιώθει παράξενες γεύσεις ή μυρωδιές, να μην αντιλαμβάνεται την εικόνα του σώματός του, να έχει διαταραχές στην όρεξή του, διαταραχές στην πορεία της σκέψης του, κενό στο μυαλό του και αδυναμία συγκέντρωσης. Τέτοια συμπτώματα, αν συγκεντρωθούν φαίνονται σαν ενδείξεις σχιζοφρένειας, αν και αντιληπτικά προβλήματα έχουν και όσοι υποφέρουν από ελλειμματική προσοχή, ανορεξία και μανιοκατάθλιψη. Ένα μεγάλο μέρος διανοητικά ασθενών εμπίπτει σ΄αυτή την κατηγορία και πολλοί απ’αυτούς δεν ανταποκρίνονται σε φάρμακα ούτε ψυχοθεραπεία. Αυτό ίσως συμβαίνει γιατί η πρωταρχική αιτία του προβλήματός τους δεν είναι η έλλειψη φαρμάκων, ούτε η έλλειψη ψυχολογικής γνώσης και υποστήριξης αλλά μια χημική ανισορροπία, που επηρεάζει τον τρόπο που σκέφτονται κι αισθάνονται. Αυτό μπορεί να προκληθεί από ένα μεγάλο διάστημα ανεπαρκούς διατροφής και έκθεσης σε παράγοντες μόλυνσης, φάρμακα ή περιβαλλοντικές τοξίνες. Όλοι μας αναγνωρίζουμε ότι η διατροφή μας έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία εκατό χρόνια, όπως επίσης και ο αέρας που αναπνέουμε, το νερό που πίνουμε και το περιβάλλον, στο οποίο ζούμε.

 

Η διατροφική παρέμβαση έχει αποδειχθεί πολύ αποτελεσματική για την αντιμετώπιση διαταραχών όπως ανικανότητα συγκέντρωσης, ανορεξία, κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, αϋπνία, κ.α. Η παραμικρή ανισορροπία των συστημάτων, του νευρικού, του ανοσοποιητικού και του ενδοκρινολογικού μπορεί να εκδηλωθεί και στον ψυχολογικό τομέα από μια μικρή κακοκεφιά μέχρι σοβαρή κατάθλιψη. Η ψυχολογική μας κατάσταση είναι βαθιά συνδεδεμένη με αυτά τα τρία συστήματα του οργανισμού, των οποίων η καλή λειτουργία εξαρτάται με την σειρά της από διατροφικούς παράγοντες. Όλοι ξέρουμε πως αν πιούμε λίγο παραπάνω μπορεί να επηρεαστεί η διάθεση μας την επόμενη μέρα, αλλά αυτό είναι ένα ξεκάθαρο παράδειγμα. Η γενική ισορροπία του νευρο-ενδο-ανοσοποιητικού συστήματος όμως είναι πολύ πιο ευαίσθητη από αυτό το παράδειγμα. Εξαρτάται από έναν συνδυασμό υποπαραγόντων - βιταμινών, μετάλλων, αμινοξέων και λιπών - που παίρνουμε από την τροφή μας.

 

Οι διανοητικές διεργασίες, όταν είναι συνειδητές , όπως οι σκέψεις, ή ασυνείδητες , όπως οι ενστικτώδεις αντιδράσεις φόβου, είναι σαν κυματισμοί κατά μήκος του δικτύου που διατρέχει το σώμα μας, που μεταβάλλουν την ισορροπία των ορμονών μας, την δραστηριότητα του νευρικού μας συστήματος και την άμυνά μας. Όπως ο προγραμματισμός ενός υπολογιστή σε δράση , έτσι και το σώμα μας είναι η μηχανή που περιλαμβάνει τα εξαρτήματα του νευρο-ενδο-ανοσοποιητικού δικτύου, όπως τα νευρικά κύτταρα, οι μεταβιβαστές των μηνυμάτων, τα ανοσοποιητικά κύτταρα, τα αντισώματα οι ορμόνες. Όλα αυτά είναι φτιαγμένα από τροφή, και έτσι χωρίς τα θρεπτικά συστατικά δεν υπάρχει τρόπος οι διανοητικές διεργασίες να γίνουν σωστά. Αυτό εξηγεί γιατί, για παράδειγμα η θεραπεία των νεαρών ατόμων γίνεται πιο αποτελεσματική μόλις η διατροφή τους βελτιωθεί.

 

Στην διατήρηση της διανοητικής μας υγείας συνιστάται:

  • Αποφυγή της ζάχαρης και των ραφιναρισμένων τροφίμων.
  • Κατανάλωση περισσότερων φρέσκων φρούτων, λαχανικών και ακατέργαστων τροφών (π.χ. σπόρους, ξηρούς καρπούς, όσπρια, δημητριακά).
  • Κατανάλωση προϊόντων ολικής αλέσεως, τα οποία προσφέρουν στον εγκέφαλο υδατάνθρακες, την απαραίτητη τροφή του. Επίσης περιέχουν σημαντικά συστατικά όπως φολικό οξύ, βιταμίνη Β6 και Β12.
  • Κατανάλωση μούρων, τα οποία  είναι πλούσια σε θρεπτικές ουσίες αλλά ειδικά τα blueberries είναι γεμάτα αντιοξειδωτικά συστατικά τα οποία δημιουργούν μια προστατευτική ασπίδα στον εγκέφαλο ενάντια στην γήρανση και στην δυσλειτουργία του.
  • Αποφυγή ή μείωση των διεγερτικών (π.χ. καφέ, σοκολάτα, ποτά τύπου cola και τσιγάρο)
  • Αποφυγή ή μείωση του αλκοόλ. Η κατανάλωση οινοπνεύματος αυξάνει τα ενδεχόμενα αλλεργιών.
  • Η κατανάλωση σπόρων όπως σουσάμι, ηλιόσπορος, λιναρόσπορος ή των ελαίων τους φαίνεται να επιδρά ευεργετικά στη διάθεση του ατόμου.
  • Όπως εκτιμούν οι ερευνητές, τα Ω-3 λιπαρά οξέα δρουν ευεργετικά, καθώς διασφαλίζουν την σωστή λειτουργία των εγκεφαλικών μας κυττάρων.

 

Το φαγητό που τρώμε παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο τόσο στη σωματική όσο και συναισθηματική ευεξία μας σε κάθε στάδιο της ζωής, συμβάλλοντας στην πρόληψη, την εξέλιξη και τη διαχείριση των προβλημάτων ψυχικής υγείας, Ωστόσο αν υπάρχει μια υποκείμενη ιατρική αιτία για συμπτώματα κάποιας ψυχικής διαταραχής είναι σημαντικό να έχει εξεταστεί σωστά, γι΄αυτό θα πρέπει στο άτομο που παρουσιάζει τέτοια συμπτώματα να παρέχονται ιατρικές συμβουλές πριν την έναρξη κάποιας στρατηγικής βασισμένη στην διατροφή και κατάλληλη για τις ανάγκες του.

 

   

 

Πηγές: http://www.mentalhealth.org.uk 

 

           Patrick Holford (2003), 100% Υγεία, Αθήνα: Κυβέλη